Cookiewet 2015 – De status

Op 5 Juni 2012 is de Nederlandse Cookiewet ingevoerd. Deze cookiewet houdt in dat, wanneer u gebruik maakt van niet-functionele cookies (dit zijn vooral trackingcookies zoals ook die van Google Analytics), u verplicht was alle bezoekers van uw website te informeren over het gebruik en het doel van de cookies. Formeel moest de eerste versie van deze wet voor 1 januari 2013 zijn geïmplementeerd in alle websites waar Nederlandse bezoekers komen. Deze wet negeren kon zelfs leiden tot boetes. Lees in dit artikel de laatste ontwikkelingen rondom dit belangrijke hoofdstuk van de Telecommunicatiewet.

Cookiewet aanpassing Oktober 2014: Einde van de cookiewet-soap: gewijzigde cookiewet aangenomen door Tweede Kamer

Eindelijk. De gewijzigde cookiewet is aangenomen door de Tweede Kamer. Dit wil zeggen dat voor het plaatsen van (niet-privacy gevoelige) cookies geen expliciete toestemming meer nodig is. Het informeren van de bezoekers is hierbij voldoende. Trackingcookies voor Google Analytics zijn hierbij volledig toegestaan zonder expliciete toestemming, evenals cookies ten behoeve van siteoptimalisatie zoals A/B testing cookies.

Na het informeren van sitegebruikers kunnen deze toestemming verlenen door ofwel op een knop te klikken waarmee ze de melding sluiten, ofwel gewoon doorgaan met klikken op de site. Hiermee blijft de minister bij zijn eerder ingenomen standpunt dat ook ‘implied consent’ een rechtsgeldige toestemming is.

Ook heeft de minister enkele sites gevraagd de zogenaamde “cookiemuur” (waarbij je alleen toegang krijgt tot de site na expliciet akkoord te zijn gegaan met cookieplaatsing) te verwijderen. Het gaat hier bijvoorbeeld om sites van de publieke instellingen of sites die nodig zijn om een wettelijk recht uit te oefenen.

Bekijk hier de documenten van het aangenomen wetsvoorstel.

Zie voor de precieze wijzigingen en een samenvatting van de “cookiewet-soap” van de afgelopen jaren onderstaande berichtgeving:

Update 02-04-2014: Dit jaar nog versoepeling in cookiewet

Het zat er al een tijdje aan te komen dus als een verrassing komt het niet. In de politiek gaat zo’n beslissingsproces helaas niet over één dag ijs dus voordat het zover is zullen we nog even geduld moeten hebben. De belangrijkste stap is nu in ieder geval genomen, het Ministerie van Economische Zaken heeft het voorstel tot wijziging van de cookiewet naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarbij is het advies van de Raad van State (die het voorstel in eerste instantie hebben beoordeeld) overgenomen.

De aanpassing zorgt er voor dat websites niet langer toestemming hoeven te vragen voor niet-privacygevoelige cookies. De belangrijkste daarvan kennen we natuurlijk als analytics cookies. Verder zullen de zogenaamde ‘cookiewalls’ grotendeels verdwijnen aangezien het actief aanvinken of accepteren van de cookies niet langer als enige optie wordt gezien om toestemming te geven. Een gebruiker kan dit ook aangeven door bijvoorbeeld door te gaan met surfen en de website niet te verlaten. De vermelding over het bijhouden van cookies dient wel zichtbaar te blijven.

De wijziging ligt in lijn met de manier waarop men in de rest van Europa de wetgeving heeft geregeld. De lezing  is dat, en het is bijna te vanzelfsprekend voor woorden, het voor de gebruiker/websitebezoeker prettiger is  wanneer de cookiewalls verdwijnen. Bovendien moet de toestemming voor alléén privacygevoelige cookies het gevoel van privacy juist versterken.

Het woord is nu aan de Tweede Kamer maar de verwachting is dat zij het advies van de Raad zullen overnemen. Wordt vervolgd!

Update 20-5-2013: Kamp maakt einde aan cookiewalls

Eindelijk licht aan het eind van de tunnel. Minister Kamp versoepelt de cookiewet, waardoor de pop-ups waarbij expliciet toestemming wordt gevraagd voor de plaatsing van cookies, komt te vervallen. In Februari werd al duidelijk dat een meerderheid van de Tweede Kamer instemt met een dergelijke regeling.

Het systeem wordt aangepast naar een omgeving waarbij de gebruiker, als hij voor het eerst op een site komt, duidelijk wordt geïnformeerd over cookiegebruik.
Als hij daarna doorklikt wordt daarmee impliciet toestemming gegeven voor het gebruik van cookies. Cookies die slechts het doel hebben om webstatistieken te verzamelen, mogen daarom weer zonder toestemming geplaatst worden, wanneer deze gegevens niet met derden gedeeld worden.

“Ik vind het heel belangrijk dat de privacy van internetters wordt beschermd”, zegt Kamp. “Tegelijkertijd moeten we er voor zorgen dat deze bescherming niet doorslaat en burgers onnodig veel hinder ondervinden.” De minister laat in een reactie weten een balans te hebben gevonden tussen privacybescherming en gebruiksvriendelijkheid. Waarschijnlijk wordt het wetsvoorstel dit najaar naar de Tweede Kamer gestuurd.

Update 28-2-2013 Minister Kamp laat cookiewet aanpassen

Goed nieuws voor sitebeheerders: Minister Kamp laat de cookiewet aanpassen. Er is uit onderzoek gebleken dat de snelste aanpassing zou neerkomen op een gedoogbeleid, en dit is niet de bedoeling volgens Kamp. Concreet betekent dit dat er géén toestemming meer nodig is voor analytische cookies. De precieze regelgeving en uitzonderingen worden pas duidelijk wanneer de eerste versie van de aangepaste wet klaar is. De minister verwacht dat dit over ongeveer twee weken zal zijn.

Lees hier het volledige artikel op Adformatie

Update 13-2-2013: Einde van de cookiewalls?

De Cookiewet blijft voorlopig een onderwerp waarover hevige discussies losbarsten, en de implementatie blijft vragen oproepen. De conclusie van het laatste DDMA cookiedebat was dan ook “Wet is duidelijk, maar implementatie vervelend”. Sitebeheerders realiseren zich dat een opt-in vereist is, maar we zagen deze al op vele manieren geïmplementeerd worden.

De vele vragen en onduidelijkheid is voor de OPTA -de toezichthoudende partij- reden geweest om een FAQ over de Cookiewet op te stellen waarin de meest gestelde vragen worden behandeld. Opvallend is dat ze in deze FAQ ook aangeven dat ze zullen handhaven op basis van eigen onderzoek en “signalen uit de markt”. Consumenten kunnen vanaf heden ook klachten indienen bij ConsuWijzer als er volgens hen ongevraagd cookies worden geplaatst.

Geforceerd cookies laten accepteren niet de oplossing

Enkele sites, zoals de NPO en Marketingfacts implementeerden een zogenaamde cookiewall, waarbij je de site alleen kunt bezoeken wanneer je akkoord gaat met het plaatsen van (alle typen!) cookies. Dit lijkt een ideale manier om aan de wet te voldoen, waarbij je zo min mogelijk traffic verliest. Onderzoek toonde aan dat bij enkele sites 99% op “Ja” klikte bij een vergelijkbare melding. De OPTA benadrukt dat de toegang tot een website niet afhankelijk hoeft te zijn van het wel/niet accepteren van cookies. Via een Cookiewall wordt de vrije keuze van de bezoeker juist beperkt, dit is nooit het doel geweest van deze wet.

Ook vanuit De Tweede Kamer is er veel kritiek op “irritante cookie-popups”. Coalitiepartijen VVD en PVDA vinden een cookiewall een onwerkbare situatie waar de gebruiker de dupe van is. Gevraagd is om te onderzoeken of een informerende balk met uitleg en instellingsmogelijkheden past binnen de regels.

Overigens benadrukt de OPTA dat de telecom/cookiewet niet van toepassing op intranetomgevingen en initiële get/http requests bij serverloganalyses.

Ondanks deze ontwikkelingen blijft de behoefte van sitebeheerders zoals hij was: men wil een duidelijke, heldere oplossing waarbij de gebruikerservaring op het internet  zo min mogelijk wordt aangetast. De OPTA vraagt sitebeheerders om hun bezoekers meer te informeren over het gebruik en de werking van cookies op hun site, maar de vraag is waar de verantwoordelijkheid ligt om de gebruikers hierover te informeren, en of de implementatie van de wet hiermee zijn doel niet voorbij streeft.

Wordt ongetwijfeld vervolgd..

————-

Update 20-12-2012: BREKEND: Cookiewet wordt aangepast

Vandaag een doorbraak waar we stiekem allemaal op zaten te wachten: Minister Kamp van Economische Zaken gaat de cookiewet aanpassen. Daardoor mogen cookies voor het bijhouden van statistieken zonder toestemming geplaatst worden. De minister heeft dit vandaag in een brief (PDF) laten weten. Bart de Liefde,(kamerlid voor de VVD) noemt de wijziging ‘een eerste stap’. “Ik hoop dat we nu gaan kijken naar de wet als geheel”. Lees hier het volledige artikel op nu.nl.

————-

(oorspronkelijk bericht)

Wat betekent dit voor uw website?

Wanneer u cookies gebruikt, moet u voor Januari 2013 de opt-in functie op de juiste manier hebben geïmplementeerd. Naast de vereiste goedkeuring dient er ook een pagina op uw site te worden opgemaakt met een overzicht van alle trackingcookies die uw website plaatst, en wat het doel van deze cookies is.

In dit artikel staan enkele links die u goed kunnen helpen bij de implementatie. Wanneer u niet precies weet welke cookies u op dit moment gebruikt, neem dan gerust contact op met SDIM of uw webmaster.

Wat zijn de nadelen?

We zullen er niet omheen draaien, er zitten nou eenmaal weinig voordelen aan de cookiewet voor u als website-eigenaar. Nadelen zijn er wel, en die wegen zwaar. Het voornaamste gevolg is verlies van waardevolle (Analytics) data. Onlangs zagen we voor een van onze klanten de data in Analytics meer dan halveren na het implementeren van de opt-in functie op de website. Marketingfacts publiceerde ook al een case waarbij de implementatie leidde tot 55 tot 80% bezoekersverlies.

IAB to the rescue

Omdat de invoering van de wet voor veel onduidelijkheid zorgde bij sitebeheerders, kwam branchevereniging IAB (SDIM lidmaatschap) al met een Cookie Compliance guide. Dit is een gids om iedereen met een website te informeren over de cookiewet en u vervolgens te helpen uw cookies te inventariseren en categoriseren.

Onlangs kwam het IAB ook met een handleiding voor standaard cookieteksten. Deze zijn opgemaakt in samenwerking met marktpartijen en de OPTA (de partij die de wet zal gaan handhaven). Om er zeker van te zijn dat u aan de vereisten van de cookiewet voldoet, raden we aan dit document te downloaden.

Kritiek

Het invoeren van de Cookiewet heeft tot flinke kritiek geleid. Volgens eurocommissaris voor ICT Neelie Kroes wijkt de Nederlandse Cookiewet af van de Europese richtlijnen, en zijn de verschillen niet uit te leggen aan bedrijven buiten Europa. Daarnaast riep Wijnand Jongen, directeur van Thuiswinkel.org, de OPTA onlangs op om een pas op de plaats te maken bij het handhaven van de wet. Gelijke monniken, gelijke kappen lijkt de boodschap. Vooralsnog lijkt de OPTA de kritieken nog niet om te zetten in acties of aanpassingen.

De meest recente ontwikkelingen

DDMA, de branchevereniging voor dialoogmarketing informeert in dit artikel over een voorstel van D66 Kamerlid Kees Verhoeven, die onlangs in een debat vroeg om de cookiewet voor first-party analytics cookies te versoepelen. Het voorstel (dat gesteund wordt door VVD en PVDA) is door minister Kamp in overweging genomen, en hij gaf aan het gepast te vinden als de OPTA terughoudend gaat handhaven, gezien de vele onduidelijkheden rondom de wet.

Tot op heden kijken veel site-eigenaren de kat uit de boom, zeker nu er nog geen straffen zijn uitgedeeld door de OPTA, en het concurrentienadeel significant is bij implementatie van opt-in popups. Alles wijst er echter op dat er vanaf 2013 wel gehandhaafd gaat worden, en site-eigenaren dus risico gaan lopen wanneer de opt-in functie niet geïmplementeerd wordt. Er wordt verwacht dat de OPTA de grotere (top-100) Nederlandse sites als eerste zal aanpakken.

Voorbeelden

We hebben sinds de invoering verschillende voorbeelden van implementatie voorbij zien komen. hieronder enkele voorbeelden:

  • Alleen het privacy statement op de site aanpassen, zoals Het rode kruis
  • De richtlijnen van het IAB opvolgen, met opt-out handleiding, zoals op oa. nu.nl
  • Een alternatief op de IAB richtlijnen maken, zoals het WNF
  • Een geforceerde opt-in, zoals op de site van 3FM

Hopelijk heeft u inmiddels genoeg informatie en middelen om een beslissing te maken op welke manier u met de cookiewet om wilt gaan.

Lees ook onderstaande artikelen voor meer informatie en handige tools om nog meer inzicht te krijgen in de cookiewet:

Marketingfacts – Alle artikelen over de cookiewet

Cookietool voor publishers van Daisycon

Gratis wordpress plugin voor Cookiewet

Cookieless analytics de oplossing? Mogelijkheden tot andere vormen van webanalyse

Configureer uw eigen cookie-widget – Cookiecontrol

DDMA – dossier Cookies

2 Comments

Martijn Baltes

Hi Geert,

Handig overzicht van alle zaken rondom de cookie-wet.
De bedenkers van deze wet maken het niet echt duidelijk/praktisch voor de gemiddelde website-eigenaar. Goed dat ze wat ruimte geven voordat er actief gecontroleerd gaat worden.

Ik las laatst dat een cookie pop up ook een verkoopvoordeel kan hebben. Een verkooptraject bestaat volgens veel verkopers uit een serie kleine bevestigingen die uiteindelijk leiden tot de grote ‘JA’. De cookie pop up is de eerste kleine ‘ja’. Aan de copy writers om hier een positief gevoel aan te koppelen 🙂 En dan gelijk je pop-up opt-in voor je nieuwsbrief er achteraan als volgende kleine ‘ja’.

Waardevolle nieuwsbrief trouwens van jullie. Zo kwam ik bij dit artikel over de cookiewet terecht.

Groet, Martijn.

Reply
Geert de Groot

Hoi Martijn,

Bedankt voor je reactie.

De implementatie van de opt-in kan inderdaad op een creatieve manier aangepakt worden zoals je beschrijft, en het heeft ook wel een beetje raakvlakken met algemene site-optimalisatie: grote groene buttons met ‘JA’ en de opt-out ergens weggestopt in een kleiner lettertype bijvoorbeeld.

We verwachten dat de cookiewet de komende tijd nog veel in het nieuws zal komen, en daarom zullen we dit artikel updaten als er nieuwe ontwikkelingen zijn.

Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *