Vier mediabedrijven en 81 procent naar Big Tech: wat betekent dat voor jouw mediamix?

“Welke opties zijn er om mijn doelgroep te bereiken met online adverteren?” Die vraag krijg ik bijna wekelijks. In de praktijk komt het antwoord vaak uit bij Google en Meta. Daar is weinig mis mee, want op conversie zijn die kanalen gewoon sterk. Toch hoor ik in de markt nog te vaak het advies om “gewoon alles in Meta te zetten”. Dat vind ik te kort door de bocht.
Op 11 november publiceerde het Commissariaat voor de Media de Mediamonitor 2026. Ik heb de cijfers naast de campagnes gelegd die we dagelijks bij SDIM voor klanten draaien.
Wat de Mediamonitor 2026 laat zien
Het Commissariaat brengt al 25 jaar het Nederlandse medialandschap in kaart. De conclusie van dit jaar is duidelijk: nieuws en media in Nederland liggen grotendeels in handen van DPG Media, Mediahuis, Talpa Network en de NPO. In 2011 waren dat volgens de Volkskrant nog twaalf partijen. De grootste stap was de overname van RTL Nederland door DPG Media.
Tegelijk groeit de reclamemarkt. De totale reclame-uitgaven in Nederland stegen met 6 procent, terwijl de reclame-inkomsten van nieuwsmedia met 3 procent daalden. Van alle digitale reclamebestedingen ging 81 procent naar internationale spelers als Google en Meta. Voor Nederlandse mediabedrijven bleef 19 procent over.
Voor adverteerders verandert er door die concentratie op korte termijn weinig. De kanalen waaruit je kiest blijven grotendeels dezelfde en ze veranderen vooral door nieuwe technologie. Wat ik wel zorgelijk vind, is dat er steeds meer macht bij steeds minder organisaties komt te liggen. Als adverteerder heb je juist baat bij gezonde concurrentie tussen mediabedrijven.

Bron: Commissariaat voor de Media.
Waarom het budget toch naar Google en Meta gaat
De makkelijke verklaring voor die 81 procent is dat de doelgroep daar zit. Dat klopt maar half, want je doelgroep zit net zo goed bij de kanalen die in Nederlandse handen zijn. Het verschil zit in conversie. Daar zijn Google en Meta erg sterk in en daar blijven de Nederlandse kanalen nog achter.
Je ziet het terug in hoe wij campagnes opzetten. Bij een full funnel- of awarenesscampagne nemen we alle kanalen mee, van Nederlandse nieuwstitels tot tv en audio. Vraagt een klant vooral om conversies, dan komen we in negen van de tien gevallen toch uit bij de Amerikaanse kanalen.
Volgens het Digital News Report 2026 gebruiken ruim 1 miljoen Nederlanders alleen nog sociale media voor nieuws. Ook die groep kun je via andere media raken. Een harde actie zoals een lead, een aankoop of een terugkerende koper haal je wel vaak via social of Google. Toch wil je in een gezonde marketingmix niet afhankelijk zijn van twee kanalen.
Tv blijft, YouTube wordt onderschat
In 2018 keek nog 68,5 procent van de Nederlanders dagelijks lineaire tv. In 2025 was dat 57,5 procent. Ik zou tv toch niet afschrijven. Voor goede doelen blijft het een interessant kanaal en ook voor grote landelijke merken, zoals banken en bekende consumentenmerken, past tv nog prima in de mix. Voor de meeste andere organisaties kiezen we het niet snel, simpelweg vanwege het budget.
Jongeren tussen 20 en 34 jaar kijken nog 38 minuten per dag tv en besteden 83 minuten aan gamen en streamen op datzelfde scherm. YouTube is voor die groep de nieuwe tv en wat mij betreft investeren adverteerders daar nog te weinig in. De advertentiemogelijkheden zijn groot. Met attributie via Billy Grace zien we bij klanten dat YouTube een belangrijke rol speelt in de klantreis.
Radio en podcasts zijn een ander verhaal. Nederlanders luisteren nog altijd ruim een uur per dag radio en podcasts groeien. Of audio echt onderschat wordt, weet ik eerlijk gezegd niet. Het is lastig te meten en bij SDIM willen we alles kunnen valideren. Vooral podcasts zijn een uitdaging. Sluit je doelgroep goed aan bij de luisteraars van een specifieke podcast, probeer het dan zeker een keer.
Eén merk voor jong en oud
De kloof tussen generaties wordt elk jaar groter. Onder de 25 jaar noemt 39 procent sociale media de belangrijkste nieuwsbron, bij 55-plussers is dat 5 procent. Een aparte strategie voor jong en oud lijkt dan logisch. Ik vind dat gevaarlijk, omdat je merk dan voor de ene groep iets anders gaat betekenen dan voor de andere. Daarmee verlies je herkenbaarheid.
Kies daarom voor één overkoepelende branding die voor beide groepen werkt. Daarbinnen kun je prima campagnes per doelgroep draaien, elk met een eigen haakje.
Wantrouwen op social is een kans
Volgens het Digital News Report 2026 vertrouwt maar 12 procent het nieuws op sociale media, terwijl steeds meer mensen hun nieuws daar vandaan halen. Ik zie dat juist als een kans voor organisaties met een betrouwbaar verhaal. Waar weinig vertrouwen is, valt een betrouwbare bron namelijk op. Voor NGO’s en publishers is het tegengaan van misinformatie belangrijk en social media is precies de plek om dat te doen. Wie daar consequent goede, onderbouwde content plaatst, kan een positie innemen die maar weinig partijen hebben.
AI wordt net zo belangrijk als Google
Jongeren gebruiken AI-chatbots voor nieuws, omdat ze het nieuws daarmee sneller begrijpen. Mijn verwachting is dat zichtbaarheid in ChatGPT en andere chatbots over twee jaar net zo belangrijk is als zichtbaarheid in Google. Mensen zijn lui en willen snel een antwoord.
De website blijft wel belangrijk. Bij een aankoop boven de 100 euro of een structurele donatie wil je binding met de organisatie waar je koopt of geeft. Dan ga je alsnog naar de website om meer over die organisatie te weten te komen. GEO en een sterke, goed vindbare eigen website horen daarom bij elkaar.
Wat een bredere mediamix niet oplost
Meer kanalen geven geen garantie op meer resultaat. Nederlandse mediakanalen blijven op conversie voorlopig achter bij Google en Meta. Tv, radio en podcasts zijn bovendien lastiger te meten dan een advertentie in Meta. Testen kost budget en niet elke test valt goed uit. Wie je belooft dat een nieuw kanaal gegarandeerd oplevert, moet je wantrouwen.
Mijn advies
Begin bij het doel van je campagne en de doelgroep die je wilt bereiken. Leg dat naast je budget en kies op basis daarvan je mediamix. Experimenteer daarnaast waar het kan. Een kleine test op YouTube, met een podcast of bij een Nederlandse nieuwstitel vertelt je meer over jouw doelgroep dan elk rapport. Alles in Meta zetten omdat iedereen dat doet, is in elk geval geen strategie. Wil je je doelgroep breder bereiken en minder afhankelijk zijn van Amerikaanse techgiganten? Voor projectmatige of jaarlijkse campagnes maken we graag een mediaplan op basis van doelstellingen of budgetten. Neem gerust contact op.
Samen resultaat behalen?
Bronnen
- Commissariaat voor de Media, Mediamonitor 2026, gepresenteerd op 11 november 2026. Samenvatting via Villamedia. Gebruikt voor: vier grote mediabedrijven, reclamebestedingen (81 en 19 procent, +6 en -3 procent) en het dagelijkse tv-bereik (68,5 en 57,5 procent).
- Commissariaat voor de Media en Reuters Institute, Digital News Report Nederland 2026, juni 2026. Via NOS en Emerce. Gebruikt voor: 1 miljoen Nederlanders die alleen sociale media gebruiken voor nieuws, 12 procent vertrouwen in nieuws op sociale media en het gebruik van AI-chatbots door jongeren.
- Serena Frijters en Aimée Kiene, “Vier spelers domineren de media, en toch laten ze veel geld liggen”, de Volkskrant, 12 november 2026. Gebruikt voor: twaalf grote spelers in 2011, de tv-kijktijd van 20- tot 34-jarigen (38 en 83 minuten) en de belangrijkste nieuwsbron per leeftijd (39 en 5 procent).